postscriptum

Een kleine voetnoot bij het officiële verhaal

Eén miljard tekort bij arbeidsongeschiktheid, miljarden overschot bij Sociale fondsen. Hoe dan?

Tegenvaller van 1 miljard door meer arbeidsongeschikten, zo meldt het kabinet. Maar er is een groot overschot in het fonds waarvan de uitkeringen betaald worden. Dus hoe zit dat? 

De WIA wordt niet betaald uit algemene middelen, maar uit premies voor werkgevers (en indirect werknemers). In die sociale fondsen zat eind 2025 naar verwachting meer dan 54,3 mld, bij verwachte uitgaven van 29,1 mld. De hogere instroom arbeidsongeschikten kan daar ruimschoots uit worden gedekt.

Maar Nederland gebruikt hier een boekhoudkundig trucje; dit fonds bestaat alleen op papier. De premies gaan naar de algemene staatskas, niet naar een afgeschermd fonds met een eigen rekening. Wel wordt op de begroting bijgehouden hoe groot dat fonds zou moeten zijn. Maar dat cash-geld wordt dus gewoon uitgegeven, het ligt niet in een kluis bij DNB. 

Dat werkt totdat de ‘eigenaren’ van dat geld, werkgevers en werknemers, meer opnemen dan verwacht. Want misschien heb je het als overheid dan al uitgegeven aan, niet geheel willekeurig voorbeelden, het intrekken van je geraamde BTW-verhogingen op cultuur of aan defensie.

Als het kabinet dus zegt dat er een tegenvaller van een miljard is door uitkeringen, bedoelen ze; ‘Er zit geen geld in de kas’. Maar er is dus geen feitelijk financieel tekort; de premies dekken de uitkeringen ruimschoots. Het is een kasstroom-probleem door politieke keuzes op andere terreinen. 

Snoeien in uitkeringen om kasproblemen elders op te lossen; Zo ontstaat inderdaad een tegenvaller,  vooral voor mensen die arbeidsongeschikt zijn.

Reacties

Plaats een reactie